Turystyka kulturowa 1500-TR-G23TK-SP
Wykład (WYK) Semestr zimowy 2025/26

Richards, G. (2018). Cultural Tourism: Global and Local Perspectives. Routledge

Smith, M. K. (2016). Issues in Cultural Tourism Studies. Routledge

Kowalczyk, A. (2008). Turystyka kulturowa. PWN

Mikos von Rohrscheidt, A. (2008). Turystyka kulturowa. Fenomen, potencjał, perspektywy. Gniezno: GWSHM Milenium.

Mikos von Rohrscheidt, A. (2010). Regionalne produkty turystyki kulturowej w Polsce. Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego, Poznań.

Student:

- w zakresie wiedzy potrafi:

Zdefiniować i sklasyfikować różne formy turystyki kulturowej

Scharakteryzować profil i motywacje turystów kulturowych

Wymienić i opisać główne zasoby turystyki kulturowej

Omówić zasady organizacji i zarządzania turystyką kulturową

Przedstawić specyfikę polskich i europejskich destynacji kulturowych

Zidentyfikować współczesne trendy i wyzwania w turystyce kulturowej

- w zakresie umiejętności potrafi:

Analizować potencjał turystyczny zasobów kulturowych

Ocenić atrakcyjność destynacji kulturowych

Rozpoznać różne typy turystów kulturowych

Krytycznie analizować problemy współczesnej turystyki kulturowej

Wykorzystać wiedzę o trendach w planowaniu działań turystycznych

- w zakresie kompetencji społecznych:

Wykazuje szacunek dla różnorodności kulturowej

Promuje odpowiedzialną turystykę kulturową

Wykazuje świadomość etycznych aspektów turystyki kulturowej

Jest gotów do pracy z różnorodnymi grupami turystów

Egzamin pisemny (100% oceny końcowej):

Pytania testowe sprawdzające znajomość podstawowych definicji i faktów (40%)

Pytania otwarte wymagające analizy i syntezy wiedzy (40%)

Pytanie problemowe dotyczące współczesnych wyzwań turystyki kulturowej (20%)

Warunki zaliczenia:

Uzyskanie minimum 60% punktów z egzaminu pisemnego

Wykład 1. Wprowadzenie do turystyki kulturowej. Turysta kulturowy – kim jest?

Definicje, zakres i miejsce turystyki kulturowej w systemie turystyki i rekreacji

Rys historyczny rozwoju turystyki kulturowej od Grand Tour do współczesności

Profil turysty kulturowego

Motywacje i potrzeby turystów kulturowych

Typologie turystów kulturowych według Cohen, McKercher & du Cros, Richards

Wykład 2. Zasoby i atrakcje turystyki kulturowej

Dziedzictwo materialne i niematerialne: zabytki, muzea, tradycje, sztuka ludowa

Obiekty UNESCO i ich znaczenie dla ruchu turystycznego

Szlaki kulturowe w Polsce i Europie jako produkty turystyczne

Festiwale, wydarzenia i imprezy artystyczne jako atrakcje turystyczne

Turystyka niszowa: turystyka cmentarna, murale, turystyka strachu i nawiedzonych miejsc, miejskie legendy i narracje alternatywne

Wykład 3. Organizacja i zarządzanie turystyką kulturową

Instytucje i organizacje wspierające turystykę kulturową: UNESCO, ICOMOS, PTTK, samorządy

Polityka kulturalna a turystyka na poziomie lokalnym i krajowym

Ochrona dziedzictwa wobec presji turystycznej

Zasady zrównoważonego rozwoju w turystyce kulturowej

Marketing miejsc kulturowych: branding, storytelling, media społecznościowe

Wykład 4. Turystyka kulturowa w Polsce

Główne destynacje kulturowe: Kraków, Warszawa, Wrocław, Gniezno, Kazimierz Dolny, Biskupin

Szlaki kulturowe i etnograficzne w Polsce

Turystyka religijna i pielgrzymkowa: Częstochowa, Kalwaria Zebrzydowska

Rola społeczności lokalnych w budowaniu oferty kulturowej

Przykłady dobrych praktyk w polskiej turystyce kulturowej

Wykład 5. Turystyka kulturowa w Europie i na świecie

Europejskie Stolice Kultury i ich wpływ na rozwój turystyki

Ikoniczne muzea i galerie: Luwr, Prado, British Museum, Ermitaż, MET

Światowe destynacje religijne: Santiago de Compostela, Rzym, Mekka, Jerozolima

Trendy globalne w turystyce kulturowej

Wpływ globalizacji na lokalną kulturę i turystykę

Wykład 6. Wyzwania i zagrożenia w turystyce kulturowej

Overtourism i jego skutki: przypadki Wenecji, Barcelony, Dubrownika

Gentryfikacja i komercjalizacja dziedzictwa kulturowego

Myślenie stereotypowe turysty: wpływ na wybory podróżnych, wykorzystanie w promocji

Dylematy autentyczności vs. inscenizacji w turystyce kulturowej

Odpowiedzialność społeczna turystów i organizatorów

Etyczne aspekty turystyki kulturowej

Wykład 7. Przyszłość turystyki kulturowej i rola przewodnika

Nowe technologie w turystyce kulturowej: VR/AR w muzeach, aplikacje mobilne, cyfrowe archiwa

Zmieniające się potrzeby turystów: personalizacja, doświadczenia immersyjne

Wyzwania zawodowe przewodników turystycznych: wypalenie, powtarzalność tras, presja grupowa

Ewolucja roli przewodnika: od narratora do animatora doświadczeń kulturowych

Turystyka kulturowa jako narzędzie dialogu międzykulturowego i edukacji globalnej

Scenariusze rozwoju turystyki kulturowej post-pandemicznej

Wykład 8. Podsumowanie i egzamin